فلسفه مربیگری در ورزش
فلسفه مربیگری در ورزش

مقدمه:
فلسفه در نظر به معنی تبعیت از معرفت و حکمت است. فلسفه کمک می کند تا سئوالاتی در زمینه چیستی، چرایی و چگونگی پاسخ داشته باشد.
یک فلسفه شامل عقاید و اصولی است که اعمال را هدایت می کند.
ایپکور فیلسوف می گوید : شروع فلسفه این است که به وضعیت فکری خود آگاه باشیم.
آیا به وضعیت فکری خود آگاهی داریم؟
آیا فلسفه زندگی شما خوب شکل گرفته است؟
یا اینکه، آیا در عقاید شما درباره موضوعات اصلی زندگی و مربیگری ورزش، تزلزل و دودلی وجود دارد؟
بسیاری از مربیان فاقد فلسفه ای هستند که خوب توسعه یافته باشد، و آنها برای بررسی فلسفه خود به شکل یک روش سازنده فرصتی نداشته اند.
هر مربی باید فلسفه مربیگری خود و نیز مجموعه نظریات و عقایدش را توسعه دهد.
هنگامیکه جهت تصدی پست مربیگری مورد مصاحبه قرار می گیرد پرسشی که معمولاً مطرح می شود این است که فلسفه مربیگری شما چیست؟
چرافلسفه؟
فلسفه شما به شما جهت می دهد.
همانگونه که یک فیلسوف گفته است: اگر شما ندانید به کجا می روید- هر راهی شما را به آنجا خواهد برد.
مربیان بدون فلسفه ای که خوب توسعه یافته باشد، در جهت یابی ضعیف خواهند بود و برای تسلیم
شدن در مقابل فشارهای خارجی آمادگی دارند.
مثال: داستان پیرمرد به همراه پسرش و یک دراز گوش
درس اخلاقی که از این داستان می توان گرفت آن است که اگر شما می خواهید همه را راضی کنید دست آخر سرمایه خود را از دست خواهید داد.
فلسفه مربیگری بسکتبال

از اصول تا عمل:
اول ورزشکار، دوم برنده شدن. یک فلسفه بسیار ساده و روشن است و بسیاری از مربیان با آن مخالف هستند، و از طرف دیگر مربیان بسکتبال دیگری هستند که به طور مستمر این فلسفه را به اجرا در آورده اند.
کلینیک های بسیار زیاد مربیگری و تحقیق نشان داده که فقط 2 درصد از مربیان بسکتبال اولویت را به برنده شدن داده اند. مشکل فلسفه ورزشکار اول، برنده شدن دوم در عمل است.
یک مانع بزرگ در راه اجرای این فلسفه طبیعت قوی رقابت است.
یک فلسفه اصولی بسکتبال برای موعظه کردن نیست، بلکه اصولی است که شما با آن زندگی می کنید. در بسیاری مواقع مربیان بسکتبال در وضعیت سخت و بحرانی تصمیم گیری قرار می گیرند که کدام یک از اهداف را انتخاب کنند.
جهت گیری در راستای این انتخاب ها دقیق تر از سخنان مربی بسکتبال، منعکس کننده فلسفه واقعی اوست.
هر مربی باید فلسفه مربیگری بسکتبال خود و نیز مجموعه نظریات و عقایدش را توسعه دهد. هنگامیکه جهت تصدی پست مربیگری بسکتبال مورد مصاحبه قرار بگیرد، پرسشی که تقریباً همیشه مطرح می گردد این است که: فلسفه مربیگری بسکتبال شما چیست؟
این مقاله تعدادی از نظریه های مرتبط با این عنوان را مورد بحث قرار می دهد.
خودتان باشید (Be yourself)
این نکته بسیار حائز اهمیت است که شیوه مربیگری بسکتبال شما هر آنچه که هست، همان را به کار بندید. بدین معنا که شیوه ای را اتخاذ نمایید که با توجه به خلق و خوی خودتان باشد.
اگر از سایرین جلوتر هستید، جلوتر باشید. اگر آرام هستید. آرام باشید. اگر اهل فریاد زدن هستید فریاد بزنید.
هرگز سعی نکنید مثل برخی از مربیان مشهوری باشید که از نظر شما ایده آل هستند.
به خصوص ممکن است عقاید و نظریات برجسته ای وجود داشته باشند که شما بتوانید از مربیان بسکتبال موفق، آنها را بیاموزید، ولیکن آنها را برای پیوند زدن به فلسفه بسکتبال خودتان انتخاب نمائید.
روش شما هر چه که هست، با آن موافق و سازگار باشید. فردی باشید که با توجه به اصول کار می کند.
شما به عنوان یک مربی بسکتبال مجبور هستید با تعداد زیادی از افراد سرو کار داشته باشید که عبارتنداز: ورزشکاران، والدین، دستیاران، مربیان، بازیکنان، حریف، ادارجات، کارکنان رسمی و غیره... همگی ما علاقمندیم که با کسی کار کنیم که موافق عقاید و اصول ما باشد و به راحتی با ما کار کند و شخصی باشد که از قوانین بسکتبال پیروی کند و به آنها احترام بگذارد.
روش تدریس شما (You teaching style)
مربیگری بسکتبال تدریس است. نه فقط تدریس قواعد مربوط به آن یا چگونگی و نحوه بازی کردن بسکتبال و مسائل مربوط به تیم بسکتبال بلکه مهارتهای زندگی را نیز شامل می شود.
برای تمرین ها و بازی ها در حد بسیار زیادی آمادگی داشته باشید. بازیکنان بسکتبال را مورد تشویق قرار دهید. مثبت گرا باشید.
روش شما هر آنچه که هست، نسبت به بازی بسکتبال هیجان داشته باشید. اگر خیلی جدی و متعصب باشید، بازیکنان و تمامی کسانی که در اطراف شما هستند، از شما فاصله خواهند گرفت.
برای تمامی بازیکنان حاضر در تیم بسکتبال ارزش قائل شوید. نسبت به تمام بازیکنان بسکتبال همان احساسی را داشته باشید که نسبت به بازیکن ستاره خودتان دارید. تمامی این نکات در توسعه مکانیزم روحی و روانی تیم شما بسیار حائز اهمیت می باشد.
مرتب و منظم باشید (Be organized)
شما راهنمای تیم بسکتبال هستید و باید فردی منظم باشید. یک مربی بی نظم، این اختلال و بی نظمی را به تمامی برنامه خود انتقال خواهد داد.
اگر فرد مرتب و منظمی نباشید، دیگران از قبیل بازیکنان، برنامه و کار شما را به شکل جدی دنبال نخواهند کرد. همه چیز باید مطابق نظم و اصولی باشد. تمرین هایتان، بازیها، میهمانی آخر سال، اردوهای تیم ... به ویژه طرح کلی تان.
تمرین ها را سر وقت آغاز کنید. اگر مجبور هستید کمی تاخیر داشته باشید با دستیارتان هماهنگ کنید. موارد مهم را در دفترتان یادداشت کنید تا قول ها و قرارهایتان را فراموش ننمائید.
با فراد خوبی سروکار داشته باشید. دستیاران با وفا و صادق انتخاب کنید و نسبت به بازی بسکتبال تعصب داشته باشید.
آزاد باشید و از سایر افراد چیزی یاد بگیرید (Be open , learn from others)
تمامی مربیان صاحب نام و بزرگ بسکتبال، تمامی آن چیزهایی را که می دانند از سایر مربیان و مدرسین بسکتبال فرا گرفته اند. هرگز چنین احساسی نداشته باشید که همه چیز را می دانید و بهترین مربی بسکتبال در روی کره زمین هستید.
متواضع باشید و در مقایسه با دیگران اشتیاق بیشتری داشته باشید. اگر این چنین باشید، مربی خوبی خواهید شد. مربی ها نیز باید همانند بازیکنان بسکتبال آموزش پذیر باشند. نوارهای ویدئویی و DVD های بسکتبال بی شماری وجود دارند که تمامی جنبه های بازی بسکتبال را آموزش می دهند و شما می توانید آنها را مورد مطالعه قرار دهید.
به تماشای بازی ها به سالن مسابقه بسکتبال بروید. به تماشای بازی های بسکتبال از تلویزیون بپردازید. کتاب هایی در زمینه ورزشی بسکتبال مطالعه کنید.
دستیاران باید سعی بر این داشته باشند که هر آنچه را که می توانند از مربی بسکتبال بیاموزند و بدانند که این فرصت استثنایی جهت یادگیری و آموزش بسکتبال می باشد.
با افراد جوان در ارتباط باشید (IMPACT YOUNG PEOPLE)
شما پدر و مادرشان نیستید، و لیکن در موقعیتی هستید که باید فردی مثبت گرا باشید، شما نقش بسیار مهمی در زندگی بازیکنان دارید... هر گز چنین موقعیتی را از دست ندهید .
با استفاده از تجربیات خود و اینکه چگونه با دیگران رفتار می کنید، تدریس نمائید. بازیکنان خواستار هدایت و راهنمایی شما، عقاید، صداقت و نظم شما هستند. بیشتر از اینکه مربی بسکتبال آنها باشید، دوست و رفیق آنها باشید.
با همگی آنها با احترام رفتار کنید که هم به عنوان یک فرد و هم به عنوان عضوی از تیم بسکتبال شما به خودشان اهمیت بدهند. با آنها شوخی کنید، ولی نسبت به نیازها و احتیاجات آنها حساسیت به خرج دهید. به رشد شخصیت آنها کمک کنید نه به شخص آنها.
به جوانان کمک کنید تا در رعایت حق تقدم ها پیشرفت کنند... بسکتبال >مدرسه > خانواده >روح و روان
روابط و ارتباط بین مربی و بازیکن، ستون اساسی در موفقیت مربی بسکتبال می باشد.
با تک تک بازیکنان و نیز در قالب گروهی ارتباط برقرار کنید و یک سیاست باز را دنبال کنید. با تک تک بازیکنان بسکتبال بطور جداگانه در مورد اهداف و انتظارات تیم گفتگو کنید. فرصتی فراهم آورید تا درباره آنچه بدست آورده اید به بحث و گفتگو بپردازید.
در مورد فریاد زدن بر سر بازیکنان بسکتبال ... شما هرگز نباید در طول مدت یک بازی به بازیکن در جلو دوستانش بپیچید و پیله کنید.
بازیها به خاطر بازیکنان برگزار می شوند. به نوعی هنگام تمرین بسکتبال، کلاس درس شما می باشد. مربیان بسکتبال عقیده دارند که می توانند بر سر بازیکنان فریاد بزنند، ولی این نکته را هم بدانند آنها را تحقیر نکنند. پاره ای از اوقات بچه ها به تشویق لفظی و شفاهی نیاز دارند.
ما به بازیکنان خاطر نشان می سازیم که چنانچه یک مربی بسکتبال در هنگام تمرین بر سر شما فریاد زد، دلیلش این نیست که از شما متنفر است، بلکه بدین خاطر است که فکر می کند شما توانایی و استعداد بازیکن شدن را دارید. او بر سرتان فریاد می زند، چون به شما علاقه دارد و اگر شما هم در پاسخ بر سر او فریاد زدید، بدانید و متوجه باشید که از علاقه مربی به شما کاسته خواهد شد.
قانون مقرر سازید و نظم و ترتیب را حفظ کنید (Set rules and maintaion discipline)
آنقدر قانون وضع نکنید که بعدها خودتان پشیمان شوید و حسرت بخورید. بچه ها این قوانین را نقض خواهند کرد ... آنها همیشه آنچه را که تمایل دارند، انجام می دهند.
تلاش کنید تمامی این نکات را در حالت و روشی مناسب به کار بندید. اما خودتان را غیر قابل انعطاف نمایش ندهید. هرگز یک تصمیم عجولانه اتخاذ نکنید... ابتدا تمامی جزئیات مربوط به آنچه اتفاق افتاده را بررسی کنید و سیاست مدرسه را کشف کنید، و قبل از اینکه تصمیم بگیرید از نصایح کاپیتان آگاه شوید و بدانید که این تصمیم گیری شما اثرات طولانی مدتی بر روی افراد تیم، طرح شما و نحوه ارتباط شما خواهد داشت.
نظم همچنین به معنای این است که هر چیزی را به شکل صحیحی انجام داد. و درست انجام دادن امور به بهتر شدن و پیشرفت تیم بسکتبال منجر خواهد شد. یعنی اینکه در هر موقعیتی و در هر زمانی، تمرین ها را آنچنان که صحیح می باشد انجام دهید.
شیوه بازی (Style of play)
برخی از مربیان ، مربی های go نامیده می شوند
full – court press و fast – break و trapping را دوست دارند و تمایل به تمام شدن سریع بازی بسکتبال دارند.
این شیوه بازی کردن برای آن دسته از بازیکنان ورزشکاری مناسب می باشد که از سرعت بسیار بالایی برخوردار باشند این شیوه غالباً مورد پسند و علاقه تمامی بازیکنان بسکتبال و والدین می باشد زیرا در این روش بازیکنان به شکل واقعی بازی می کنند و اکثر بازیکنان زمان بازی را مد نظر دارند و به حفظ نظم و هارمونی تیم بسکتبال کمک می کنند.
دسته دیگرمربیانی هستند که whoa نامیده می شوند و بیشتر به مشورت کردن و یک بازی آرام با کمترین ریسک و خطر، تمایل دارند. این روش تیم بسکتبال را در رسیدن به قدرت مرکزی و داخلی بازیکنان مساعدت خواهد کرد.
تیم هایی که فاقد گاردهای سریع و خوب باشند، این روش بازی بسکتبال را بهتر انجام می دهند. تیم هایی کهbench depth در آنها در حد پایینی باشد، عملکرد خیلی بهتری خواهند داشت و بازیکنان کلیدی قادر خواهند بود در طی چندین دقیقه یک بازی سازمان یافته ای را ارائه نمایند. به علاوه، مربیان بسکتبال ممکن است در این روش احساس کنند می توانند کنترل بیشتری بر روی بازیکنان بسکتبال و عقاید خودشان داشته باشند .
در این مقوله، نکته اساسی ومهم، انعطاف پذیری است. در واقع یک مربی بسکتبال است که طرح کلی در مورد نحوه بازی را ارائه می دهد و اما در بعضی از موقعیت های بازیبسکتبال باید انعطاف داشته باشد. و به این انعطاف پذیری نیاز می باشد.
به عنوان مثال مربی، در نظر داریم بازی سرعتی ارائه دهیم و ضد حمله داشته باشیم. ولی هنگامیکه بازیکن سرعتی در اختیار نداریم ممکن است تغییر شیوه بدهیم و بازی های آهسته (نشسته) ارائه دهیم. با این وجود که ممکن است سیستم اصلی بازی بسکتبال هر سال ثابت و یکسان باشد ولی با حضور یک بازیکن شاخص در یکی از مناطق بازی شیوه بازی تیم تغییر کند.
شیوه بازی (Style of play)
آماده کردن تیم خودتان جهت شرکت در مسابقه بسکتبال از هر گونه تفکر تاکتیکی و استراتژی روز مسابقه بسکتبال مهمتر می باشد. یک مربیگری بسیار خوب می تواند به تعیین نتایج یک بازی بسکتبال کمک شایانی بنماید، و لیکن آماده سازی چندان مهم نیست.
آماده سازی به معنای تدریس و تعلیم اصول و مبانی صحیح بسکتبال و توانایی های لازم به بچه ها می باشد.
داشتن تمرین های خوب کلید اساسی می باشد به این ترتیب که همانگونه که تمرین می کنید، بازی خواهید کرد. اگر هر روز در تمرین روزانه خیلی سخت بازی کنید و مسابقه دهید، در بازی واقعی به همان شیوه که در تمرین بسکتبال عمل کرده اید، بازی خواهید کرد.
بنابراین تمرین های خود را به شکل رقابتی و مسابقه ای انجام دهید. برای هر تمرین بسکتبال، برنامه درسی مهیا کنید، آن دسته تمرین هایی را انتخاب کنید که به طرح بازی بسکتبال و نحوه بازی کردن شما کمک خواهد کرد.
اگر رقبای شما از طریق فیلم، تجربه قبلی و برنامه بازی شما به آنالیز تیم شما پرداخته اند، به دفاع از خود بپردازید و با این عمل آنها را متوقف سازید و تا آنجا که می توانید حالت دفاعی بگیرید.
یک نکته اخلاقی پسندیده را مورد تشویق قرار دهید (Foster a great work ethic)
بازیکنان بند کفشهایشان را می بندند و وارد زمین بازی بسکتبال می شوند، تمامی مسائل روز مره کنار گذاشته می شود و هر یک از بازیکنان باید بر روی انجام کاری که گفته شده است تمرکز نمایند.
هر بازیکن، مربی، دستیار، مدیر و غیره، کاری برای انجام دادن دارند. بازیکنان خوب شما باید با استفاده از تجربیات قبلی نظم و سازماندهی را برای مسابقه بسکتبال هدایت و حفظ کنند.
معنا و مفهوم تیم (Team concept)
مربی باید معنی و مفهوم کلمه تیم بسکتبال را القا نماید و برآن بیش از فردیت تاکید داشته باشد. روحیه همکاری تیمی چه در داخل زمین بازی و چه در خارج آن باید پرورش داده شود.
تیم بسکتبالی که بازیکنان آن به این فهم و باور برسند که چیزهایی وجود دارند که خیلی مهمتر و ارزشمند تر از علایق و سلایق شخصی آنها می باشد و در شیوه اندیشیدن خودخواهانه عمل نکنند، آنگاه به چیزهای ارزشمند تری دست می یابند و از تجربیات جامع و کلی خودشان احساس رضایت بیشتری خواهد نمود.
یک تیم باید به نظریه وحدت و یگانگی هدف و اختصاص داشتن به میدان بازی بسکتبال اعتقاد و ایمان داشته باشند.
اعتقاد به سیستم بسکتبال (Belief in the system)
شما باید به سیستم و نحوه بازی کردن بسکتبال خود باور و اطمینان داشته باشید. بازیکنان و دستیاران باید به طور کلی خودشان را وقف تیم بسکتبال نمایند و به آنچه انجام می دهند ایمان داشته باشند.
باید سعی شود تا مطابق با ساختار ارائه شده، عمل گردد. بازیکنان باید باور داشته باشند که اگر تمرینات بسکتبال سختی را انجام دهند و خیلی خوب بازی کنند، استحقاق و شایستگی برنده شدن را دارند، زیرا به طور معمول، تیمی که دشوارترین تمرین ها و بازی ها را داشته باشد، حتماً برنده خواهد شد.
اهداف بسکتبال (GOALS)
برای تیم، طرح بازی و تک تک بازیکنان خود اهدافی را تعیین کنید. حتی در فهرست شما باید سرگرمی نیز گنجانیده شود. اهداف تیم بسکتبال می تواند از یک سال تا سال بعدی تغییر نماید. ممکن است یک هدف تیم برنده شدن و کسب موقعیت و مقام قهرمانی باشد، یا اینکه هدف کسب عنوان و شهرت باشد. اگر تیمی فاقد تجربه باشد، ممکن است فقط به مقام تیم برتری در آخر فصل بسکتبال دست پیدا کند.
در هنگام آماده سازی تیم جهت مسابقات بسکتبال سال آینده، اهداف فردی بازیکن باید به نحوی باشد که به توسعه و پیشرفت بیشتر هر بازیکن در هر پستی که قرار دارد، منجر شود. و لیکن اهداف شخصی بازیکنان بسکتبال، توسعه و پیشرفت گروهی، رعایت نکات اخلاقی، صداقت و وفاداری و غیره نیز مهم تر هستند که نباید فراموش شوند.
تلاش برای برنده شدن (Winning effort)
اگر شما به بازی به چشم مرگ و زندگی بنگرید، مسلماً مشکلاتی را پیش رو خواهید داشت.
بازیکنان در هنگام انجام یک بازی بسکتبال مهم و حیاتی فشار بسیار زیادی را در جهت برنده شدن تحمل می نمایند. بیشتر از اینکه بر برنده شدن تمرکز داشته باشید، باید به تشویق بازیکنان به استفاده از حداکثر توان و تلاششان متمرکز شوید.
اگر هر بازیکنی بازی کند و به هر نحوی که توانایی دارد رقابت کند، آنگاه بردن یا باختن ناراحتی کمتری را در او و شما ایجاد می کند.
اگر شما تمامی توان و تلاشتان را در بازی بسکتبال به خرج دهید، از شکست در برابر یک حریف از خودتان هرگز احساس شرمندگی نمی کنید.
تلاش برای برنده شدن، همچنین به اخلاق کاری در رقابتی برمی گردد، به نحوی که شما تا آنجایی که توان دارید در تمرین های روزمره خود، خیلی خوب فعالیت کنید.
بازیکنان بسکتبال از طریق تمرین های سخت و رقابت آمیز بهتر می شوند و پیشرفت بهتری خواهند داشت. اگر تیم شما تمرین های سخت رقابتی نداشته باشند، جای تاسف است که هیچ سخن تشویق کننده و محرکی نمی تواند باعث شود بازی سخت تری را انجام دهند.
نکته ای که باید بیشتر از همه مورد تاکید قرار بگیرد این است که داشتن سرگرمی و شادی یعنی رقابت کردن سخت تا جایی که برایتان امکان دارد ... اینکه هنگامیکه شما هر آنچه در توان دارید در مقابل رقبای قدرتمند خود به کار بندید، احساس لذت و رضایت بیشتری خواهید کرد
سنجش موفقیت (Measuring success)
متاسفانه همگی ما هم با پیروزی و هم با شکست مواجه می شویم. مربیان بسکتبال به خاطر رسیدن به برخی چیزهایی مثل برنده شدن، مورد تذکر و یاد آوری قرار داده می شوند.
البته این نکته نیز صحیح می باشد که یک مربی بسکتبال خوب که اصول مربوط به بازی بسکتبال را تدریس می نماید، طرح درسی خود را پیاده کند و نسبت به تیم تعصب دارد، بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت. و لیکن تمامی مربی ها هر ساله با این توانایی و استعداد را مورد استفاده قرار نمی دهند.
اخیراً یک مربی عالی و زبر دست را مشاهده کردم که مربیگری بسکتبال را بوسیله یک مربی تازه کار انجام می داد، که این مربی گروهی از بچه های بی تجربه را که هیچگونه آگاهی از اصول و قواعد بازی بسکتبال نداشتند و فاقد اعتماد به نفس نیز بودند را به کار گرفت و در پایان فصل به مقام قهرمانی دست یافت. علاوه بر این آنها بازی های بیشتری را از دست داده بودند و لیکن در پایان فصل، آنها تیمی را شکست دادند که قبلاً از این تیم شکست خورده بودند.
بازی های فصلی در حالی به پایان رسید که آنها نسبت به خودشان احساس غرور بسیاری می نمودند. مربی های بزرگ و صاحب نام همیشه تحت تاثیر برد و باخت ها عکس العمل نشان نمی دهند.
سنجش و اندازه گیری های موفقیت، باعث شادی و انگیزش بازیکنان خواهد شد و در خواهند یافت که نحوه تمرینات بسکتبال چگونه در رشد و پیشرفت و تکاملشان موثر بوده است.
نتیجه
برای اینکه فعالیت ها در امر مربیگری بسکتبال هدفمند باشد، باید دارای فلسفه باشیم. داشتن فلسفه به ما جهت می دهد. بنابرین هر مربی باید فلسفه خود را گسترش دهد.
با توجه به بررسی نتایج مطرح شده می توان اذعان داشت توجه به نکات ذیل می تواند به انتخاب فلسفه بسکتبال شما و توسعه آن کمک شایانی نماید.
انتخاب شیوه مربیگری بسکتبال با توجه به خلق و خود.
رعایت این نکته که شخص مربی تنها مدرس مهارتهای بسکتبال نیست بلکه تدریس مهارتهای زندگی را نیز بر عهده دارد.
انتخاب سیاست باز در برابر بازیکنان بسکتبال
انعطاف پذیری در برابر انتخاب شیوه بازی بسکتبال
اعتقاد و اعتماد به سیستم بازی انتخاب شده و برنامه های تمرینی
مشخص بودن اهداف بازی و تمرینات بسکتبال
سنجش و ارزیابی از موفقیت ها
این وبلاگ به مدرسه بسکتبال پویان که در استان مرکزی .در شهرستان اراک فعالیت می کند تعلق دارد.